De ideale bibliotheek

Occy MacMahon houdt naar eigen zeggen meer van boeken dan van mensen, maar neemt zichzelf gelukkig niet altijd even serieus. Overdag werkzaam als bibliotheekassistent in een openbare bibliotheek, bij nacht bibliomaan en directeur-bibliothecaris van de occamsrazorlibrary. Met zijn weblog sleepte hij eind 2010 een Gouden Bib Web Award in de wacht.

Elk boek heeft zijn plek. Van zodra ik in de boekhandel een boek betast, weeg en door de winkeljuffrouw in de zak laat glijden, probeer ik me voor de geest te halen tussen welke twee andere titels het na thuiskomst terecht komt. Het is wat iedere boekenvergaarder angstvallig naar de donkerste plekken van zijn denken verdringt: Wanneer ik (ooit, op een dinsdag) de ideale bibliotheek bijeen heb gehamsterd, is daarin niet alleen elk boek dat er toe doet opgenomen, maar is bovendien elk van die onmisbare boeken terug te vinden op één onweerlegbaar en uitsluitend voor dit boek voorbehouden, ondeelbare plek. Op dat moment valt bovendien alles, met een klikgeluidje, op zijn plaats. Niet alleen de boekenkamer, maar het hele universum. Echt waar …

Onzin natuurlijk, maar dat is met treintjes spelen ook. En het is sowieso eerder de al te vaak voorkomende vaststelling dat er tussen twee boektitels die al vele jaren naast of ondereen staan een leegte zuigt die me meer boeken doet kopen dan het verlangen naar meer boeken an sich.

Een numerische of alfabetische ordening of classificatie d.m.v. onderwerpsrubrieken is goed voor wetenschappelijke en openbare bibliotheken die enkel willen scoren op bedenkelijke en door de ware lezer weinig gewaardeerde parameters als ‘retrievability’ en ‘gebruiksvriendelijkheid’. En ook andere mogelijke manieren van ordening, zoals opgelijst door Georges Perec (kleur, land, formaat, aankoopdatum, taal, serie, literaire periode, …) stellen aan het eind van de dag (een maandag) niet tevree.

Carlos Brauer, de bibliofiel beschreven in Het papieren huis van Carlos María Domínguez, ordent — voor(!) hij helemaal gek wordt — zijn boeken op basis van de verwantschap tussen de schrijvers. Maar dat wordt al gauw zo’n onoverzichtelijke en vooral rumoerige chaos die meer aan een ontmoetingsplek dan aan een bibliotheek doet denken en vraagt dan ook meer om de strenge hand van een schoolmeester dan om de minzame blik van een bibliothecaris.

Wie zijn boeken ordent op bestandsformaat of aantal kilobytes wilde als kind vast geen drakenvechter of ontdekkingsreiziger, maar een boekhouder worden. Toch weet ik altijd wel, en nog voor ik de deur van de boekhandel achter me sluit, dat ook het pas gekochte boek bij thuiskomst niet tot een allesbevrijdend klikgeluid zal leiden — en houd ik wel eens mijn hart vast wanneer ik de houten vloer hoor kraken onder het toenemende gewicht van mijn boekenkasten.

Datum: 
december 2011
Auteurs: 
MacMahon Occy
META magazine: