Ook boeken moeten in hokjes

Wanneer de zomervakantie voor de deur staat, komt er ook een golf zomerliteratuur op ons af. De recensenten draaien overuren om hun leesgidsen vol te pennen. En terecht. Want al die fervente lezers die doorheen het jaar nauwelijks de tijd vinden om zelfs maar de krant bij te houden, kijken opeens aan tegen een zee van tijd. En het publiek wil een duwtje in de juiste richting krijgen, want we gaan onze tijd toch niet verdoen met een ondermaats boek?
Wellicht is dat ook de reden waarom we de vraag “Kun je mij eens een goed boek aanreiken?” zo vaak te horen krijgen in de zomervakantie. Een vraag die steevast beantwoord wordt met de tegenvraag “Welk genre lees je graag?” Want ja, net zoals we het hele planten- en dierenrijk in families, stammen en ondersoorten hebben ingedeeld, hebben we dat ook gedaan met romans. Het lijkt wel alsof er steeds meer ondersoorten benoemd worden waarbij de determinatoren steeds creatiever worden.
Ik heb zelf vaak moeite om mij iets voor te stellen bij een postfeministische gebeurtenissenroman. Of een neo-absurd getuigenisrelaas. Of een sedentair reisverhaal. Is dat een reisverhaal van iemand die thuisblijft? Wat vroeger nog gewoon een thriller was, blijkt nu plots een psychologische roman noir te zijn. Binnen dit genre beschikken de Scandinaviërs ook nog eens over een eigen tak. En dan zijn er ook nog de narcothrillers, de ecothrillers, de politieke thrillers en zelfs een enkele vegathriller. Beschikken vegetariërs over een eigen angstgevoel?
Zo creatief er wordt omgesprongen met het uitvinden van nieuwe genres, zo voorspelbaar zijn de quotes op de achterflap. Zo lees ik achteraan op een roman van Cecilia Ahern: “Grappig, ontroerend, met een inzichtelijke boodschap. Een mooi verhaal met een diepere laag en een kenmerkende magische twist.” Alle romans van deze auteur beantwoorden aan deze beschrijving. Deze twee zinnen vatten beslist ook Shakespeares hele oeuvre samen. En bijna elke Amerikaanse thriller is fantastisch volgens Stephen King. Waar vindt die man nog de tijd om te schrijven? Al die onderverdelingen en adviezen werden ooit in het leven geroepen om enige orde te scheppen in de literaire wildgroei. We plakken een label op een roman om de lezers door de bomen het bos te laten zien. Maar ondertussen zijn die labels een eigen bos gaan vormen. Misschien moeten we hierin de snoeischaar eens durven zetten.
Tenslotte, een fervent lezer heeft geen boodschap aan al deze detaillabels. Iemand die graag leest, treedt met open vizier het onbekende tegemoet.

Datum: 
juni 2017
Auteurs: 
Tim Verstrynge
META magazine: