Bots, AI en technologie zijn hip, integreer ze in je bib! Een terugblik.

META Nummer 2018/7

Bots, AI en technologie zijn hip, integreer ze in je bib! Een terugblik.

Geschreven door Stieve Van der Bruggen
Gepubliceerd op 02.10.2018

Op donderdag 28 juni vond de laatste studiedag van de sectie hogeschoolbibliotheken voor de zomer plaats. Deze keer viel het onderwerp op Bots, Artificial Intelligence (AI) en Technologie in bibliotheken. Campus Proximus van hogeschool UCLL was de locatie bij uitstek om de meer dan 70 geïnteresseerden te verwelkomen.

De lezingenreeks werd geopend door Ilse Depré van BiB IDee, gekend als columniste in META en trendwatcher van technologieën en digitaal onderwijs. Haar lezing was een mooie start van de dag, doordat ze een overzichtelijk beeld schetste van de belangrijkste technologische veranderingen waarmee we de laatste tien jaar geconfronteerd werden. De nadruk van haar lezing lag op de snelheid waarmee technologie vernieuwt en ons leven zichtbaar beïnvloedt. Denk bijvoorbeeld maar aan het verschil tussen je bureau 30 jaar geleden versus je huidige werkplek. Een metamorfose vond plaats: waar zijn de rekenmachines, balpennen, notitieboekjes, grote computers en diskettes? Maar Ilse stelt dat er een nieuwe technologische revolutie in gang is gezet, denk aan AI, waarbij onze huidige manier van leven en werken sterker zal veranderen dan ooit tevoren. Zo merkte Ilse op dat door deze technologische veranderingen bibliotheken in de Extinction Timeline staan op het jaar 2019.

Een tweede voordracht werd gegeven door Maike Somers van Cultuurconnect onder de titel Digitale Innovatie – Business as Unusual. De nadruk lag op welke kansen en bedreigingen deze razendsnelle vernieuwingen in petto hebben voor de bibliotheeksector. Digitalisering is volgens Maike meer dan enkel e-books en computerwerk. Het is een maatschappelijk proces, waarbij automatisering, innovatie en rolverandering hand in hand gaan. Deze veranderingen gaan voor de meesten veel te snel. De impact van deze innovaties wordt volgens Maike dan ook overschat op korte termijn, maar enorm onderschat op de lange baan. Deze technologische vernieuwingen gaan niet enkel gepaard met een veranderende werkomgeving, maar ook met noodzakelijke maatschappelijke, gedrags- en mentaliteitsveranderingen. Een belangrijke opmerking hierbij was: als een bibliotheek het antwoord was, wat was dan de vraag? De streefdoelen van bibliotheken moeten niet enkel liggen bij het creëren van nieuwe ideeën en projecten. Ze moeten ook durven om oude en gedateerde visies achter zich te laten. Bibliotheken kun je in dat opzicht vergelijken met de transformatie van rups tot vlinder. Beiden hebben hetzelfde DNA, maar ze verschillen in vorm. De vlinder keert nooit meer terug naar haar rupsenuniform. Bibliotheken van vroeger hadden logischerwijs een andere vorm dan de huidige trendsetters in de bibsector, maar diep vanbinnen hebben ze nog steeds dezelfde essentie. Maike doorspekte haar uiteenzetting met talrijke voorbeelden uit binnen- en buitenland.

Een goede lunch bracht iedereen weer op krachten na het goed gevulde ochtendprogramma. Na het middagmaal organiseerde Thijs Gielis een rondleiding in de campusbibliotheek, gekoppeld aan een interessante uiteenzetting over het gebruik en ontlenen van virtual reality (VR) apparatuur. Student Joël Vangrunderbeeck werkte voor de campusbibliotheek lerarenopleiding van UCLL Heverlee een aantal lespakketten uit waarin studenten met een VR-bril en gsm onder andere de middeleeuwen en schilderijen konden (her)beleven in de klas. Deze hands-on infosessie werd gesmaakt door de bezoekers, die zelf ook even mochten proeven van deze technologie.

Het namiddagprogramma bestond uit drie sprekers die met hun praktische voorbeelden de theoretische uiteenzettingen van de voormiddag concretiseerden. Lennert Holvoet van de Arteveldehogeschool verwonderde het publiek met zijn creatie van Liesbot, een chatbot (genoemd naar collega Liesbet) die in de toekomst vragen over APA zou moeten kunnen beantwoorden. Het kind is geboren, maar moet echter nog sterk groeien en leren. Hopelijk kunnen we binnenkort met onze vragen bij Liesbot terecht.

Een tweede inspirator was Kris Merckx. Deze historicus, auteur en docent aan UCLL met interesse in geschiedenis, boeken en bibliotheken (de ideale combinatie, toch?) begon zijn lezing met een duidelijke ontkrachting van een aantal mythes en gekende bezorgdheden bij bibliotheekmedewerkers. Zo stelt hij dat niet alles virtueel zal gaan, boeken nooit overbodig zullen zijn en dat e-books toch niet de toekomst van onze sector worden. Zijn argumentatie was duidelijk, zijn overtuigingskracht bewonderenswaardig. Vervolgens ging Kris in op de mogelijkheden van een aantal technologieën voor onze bibliotheken. Meer bepaald kwamen augmented reality (AR), RFID en Beacon-technologie aan bod.
In een afsluitende lezing gaven Richard Philips en Tom De Mey van Anet - Universiteit Antwerpen een lezing over AI en relevance ranking binnen Brocade. Dit onderwerp komt je misschien bekend voor, want beide heren vertelden er al eens over op onder andere Informatie aan Zee. Dit ambitieuze project bestaat erin om de ranking software van Brocade te verbeteren aan de hand van Kasparov’s law. De best mogelijke resultaten bij een zoekopdracht moeten verkregen worden door de combinatie van sterke AI, een goede menselijke operator met enig zicht in de materie en optimale procedures. De presentatie was alvast inspirerend en smaakt naar meer.

Gebeten om meer te weten? Bekijk de presentaties met concrete voorbeelden van de sprekers op de website van de VVBAD.

Waarom lid van de VVBAD worden?

  • Deel zijn van het netwerk van experten en collega's
  • Mee de belangen van de informatiesector behartigen
  • Korting krijgen op de activiteiten van de VVBAD
  • Toegang krijgen tot vakinformatie
  • Participeren in de verenigingsbesturen
Word lid

VVBAD maakt gebruik van cookies om uw gebruikservaring te optimaliseren. Door deze te accepteren of door gebruik te blijven maken van deze website, gaat u akkoord met het plaatsen van deze cookies. Wil u meer weten over cookies, of uw cookie-instellingen voor deze website aanpassen? Bekijk dan hier de voorwaarden.

© Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief & Documentatie vzw
Statiestraat 179 | B-2600 Berchem (Antwerpen)
Tel: (+32) 03 281 44 57 | email: vvbad@vvbad.be