Wetenschappelijke bibliotheken

Wetenschappelijke bibliotheken

Naast de Koninklijke Bibliotheek van België zijn er nog negen andere federale wetenschappelijke instellingen: het Algemeen Rijksarchief, het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie, het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen, het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium, het Koninklijk Meteorologisch Instituut van België, het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika, de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis, de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België, de Koninklijke Sterrenwacht van België en het Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij.

Voor de ondersteuning van hun wetenschappelijk onderzoek bouwen zij soms zeer interessante bibliotheekcollecties in hun specifiek domein uit. Al deze bibliotheken beheren samen een patrimonium van ruim zes miljoen boeken en tijdschriften. Sommige delen van dit gezamenlijke patrimonium behoren tot de absolute wereldtop, ze zijn binnen hun kennisdomein de meest complete ter wereld. Niet alleen de kwantiteit maar ook de inhoud van deze collecties maken van al deze bibliotheken een onmisbare bron van informatie voor zowat elke discipline van het wetenschappelijk onderzoek.

De bibliografische beschrijvingen zijn beschikbaar in de OPAC van de instelling en sinds juni 2008 in de gemeenschappelijke catalogus van de bibliotheken van de federale overheidsdiensten. Het project is gestart in 2006 en maakt deel uit van het digitaliseringproject van de federale overheid.

Ook de gespecialiseerde collecties van de verschillende andere (federale en Vlaamse) wetenschappelijke instellingen, zoals het Studiecentrum voor Kernenergie, de Vlaamse Instelling voor technologisch Onderzoek... hebben vaak interessante informatie voor een specifiek domein.
Overheidsbibliotheken op federaal niveau

De federale overheid bestaat uit verschillende organisaties. Een volledige lijst van federale instellingen kan terug gevonden worden op fedweb. Volgende groepen onderscheiden zich:

  • Federale overheidsdiensten (of FOD’s), in het verleden ministeries. Organisaties in deze groep kunnen belast zijn met materie die alle FOD’s aangaan of focussen op een specifiek onderwerp zoals bijvoorbeeld de FOD Financiën;
  • De programmatorische overheidsdiensten (POD’s). Hieronder vallen organisaties die overkoepelend werken zoals het wetenschapsbeleid of duurzame ontwikkeling. Hierbij is coördinatie nodig tussen verschillende FOD’s.
  • De Wetenschappelijke instellingen (FWI’s). Onder de POD Wetenschapsbeleid ressorteren de Federale wetenschappelijke instellingen (FWI) (opsomming zie ‘Andere wetenschappelijke bibliotheken’).
  • De meeste federale instellingen van openbaar nut (ION). De organisaties die hieronder vallen zijn verbonden met één of meerdere FOD’s.
  • De openbare instellingen van sociale zekerheid (OISZ). Net als de ION zijn deze verbonden aan een FOD.

Zo goed als alle federale instellingen verzamelen informatie ter ondersteuning van hun werking of voor onderzoek. Hiervoor bouwen zij soms zeer interessante bibliotheekcollecties in hun specifiek domein uit. Al deze federale bibliotheken beheren samen een patrimonium van ruim 8 miljoen boeken en tijdschriften. Sommige delen van dit gezamenlijke patrimonium behoren tot de absolute wereldtop, ze zijn binnen hun kennisdomein de meest complete ter wereld. Niet alleen de kwantiteit maar ook de inhoud van deze collecties maken van al deze bibliotheken een onmisbare bron van informatie voor zowat elke discipline van het wetenschappelijk onderzoek.

Dit resulteert in een diverse groep aan federale bibliotheken. Het BIBforum, forum van de federale bibliotheken, biedt een plaats waar deze bibliotheken kunnen samen komen en op een informele manier kennis, ideeën en good practices kunnen worden uitgewisseld. Het staat open voor alle bibliothecarissen van de federale overheidsinstellingen.

De kern van het BIBforum werd reeds gelegd in 2000 toen het forum van de bibliothecarissen van de Federale Overheidsdiensten (FOD) werd opgericht als een samenwerkingsplatform en een gemeenschappelijk aanspreekpunt voor de beleidsverantwoordelijken. In 2003 volgden de FWI’s, samen met het Koninklijk Belgisch Filmarchief en de Nationale Plantentuin van België, met een eigen forum opgericht met als voornaamste doelstellingen het bekendmaken van de bibliotheken, het uitwisselen van ideeën en het realiseren van gemeenschappelijke projecten.

Vanuit de vaststelling dat er meer gemeenschappelijke dan specifieke thema’s en problemen waren, zijn beide fora in 2007 samengesmolten tot het Forum van de Federale Bibliotheken, het BIBforum. Het forum biedt plaats voor verschillende werkgroepen die evolueren naargelang van de noden en doelstellingen binnen de sector.

Overheidsbibliotheken op Vlaams niveau

De Vlaamse administratie is gestructureerd in dertien beleidsdomeinen. De informatie- en bibliotheekvoorziening wordt per beleidsdomein zeer uiteenlopend ingevuld. De aanwezige bibliotheken en documentatiediensten ondersteunen in de eerste plaats de werking van hun entiteit. Slechts een beperkt aantal is ook toegankelijk voor externe bezoekers.

Het Parlementair Informatiecentrum van het Vlaams Parlement is de bibliotheek en het documentatiecentrum van en voor de parlementaire gemeenschap. Inhoudelijk ligt het accent op informatie over de bevoegdheden van het Vlaams Parlement en het Vlaams maatschappelijke leven in ruime zin. Daarnaast is er een belangrijke juridische collectie aanwezig en wordt er speciaal aandacht besteed aan informatie over werking en organisatie van parlementen in binnen- en buitenland.

Het Parlementair Informatiecentrum fungeert ook als aanspreekpunt voor de burger die informatie zoekt over het parlement en zijn werking. In de praktijk komt dit vooral neer op hulp bij opzoekingen in de parlementaire documenten.

Via de website van Vlaanderen.be is meer informatie te vinden over de collecties en de dienstverlening van de bibliotheken van de Vlaamse overheid.

Waarom lid van de VVBAD worden?

  • Deel zijn van het netwerk van experten en collega's
  • Mee de belangen van de informatiesector behartigen
  • Korting krijgen op de activiteiten van de VVBAD
  • Toegang krijgen tot vakinformatie
  • Participeren in de verenigingsbesturen
Word lid

VVBAD maakt gebruik van cookies om uw gebruikservaring te optimaliseren. Door deze te accepteren of door gebruik te blijven maken van deze website, gaat u akkoord met het plaatsen van deze cookies. Wil u meer weten over cookies, of uw cookie-instellingen voor deze website aanpassen? Bekijk dan hier de voorwaarden.

© Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief & Documentatie vzw
Statiestraat 179 | B-2600 Berchem (Antwerpen)
Tel: (+32) 03 281 44 57 | email: vvbad@vvbad.be