Schoolbibliotheken in het basis en secundair onderwijs

Schoolbibliotheken in het basis en secundair onderwijs

Kleuter- en lager onderwijs

Voor scholen in het kleuter- en lager onderwijs is er geen verplichting tot het inrichten van een eigen bibliotheek of leercentrum. Daarnaast is er ook geen officieel ambt voorzien om een potentiële eigen bibliotheek te beheren. Gezien de nadruk op lees-, schrijf-, spreek-, en taalontwikkeling in deze levensjaren, wordt de aanwezigheid van klasbibliotheken en/of een intense samenwerking met lokale openbare bibliotheken sterk toegejuicht door beleidsmakers en onderwijskoepels.

Secundair onderwijs


In het secundair onderwijs wordt er krachtens het Koninklijk Besluit van 15/04/1977 in scholen met meer dan 540 regelmatige leerlingen een ambt van studiemeester-opvoeder of secretaris-bibliothecaris gesubsidieerd. Dat wil zeggen dat scholen zelf het beslissingsrecht hadden om al dan niet een gesubsidieerde bibliothecaris tewerk te stellen. Omdat al sinds de jaren 70 steeds meer nadruk werd gelegd op de integratie van onderzoeksvaardigheden, kritisch denken en zelfredzaamheid, zagen veel scholen het nut van dergelijke dienst in.

Volgens een officieel antwoord op de vraag van Nelly Maes naar het schoolbibliothekenbeleid in Vlaanderen, waren er op 1 januari 1998 “in de scholen voor secundair onderwijs die hun personeelsgegevens elektronisch meedelen 48 secretaris-bibliothecarissen in dienst, waarvan 41 in het vrij gesubsidieerd onderwijs, 6 in het gemeenschapsonderwijs en 1 in het officieel gesubsidieerd onderwijs. Geëxtrapoleerd naar alle scholen zijn er dus een 70-tal in het secundair onderwijs in Vlaanderen.”. Daarnaast benadrukte het Departement Onderwijs dat scholen vooral ook moesten inzetten op samenwerking met openbare bibliotheken.

Tot op heden bestaat er in het secundair onderwijs nog steeds de mogelijkheid om als school een secretaris-bibliothecaris aan te duiden. Deze functie valt volgens het Departement Onderwijs Vlaanderen onder het ‘ondersteunend personeel’ van de school, waardoor de bibliothecaris – net zoals in hogescholen – kan worden gezien als een onderwijsondersteuner. 

Tot slot 



Dat er heel wat scholen in Vlaanderen en Brussel een eigen bibliotheek aanbieden is een feit. Uit onderzoek blijkt dat er redelijk veel basis- en secundaire scholen deze ondersteunende dienst aanbieden. Daarentegen zijn er minder kleuterscholen met een eigen bibliotheek.
Een verrassing? De redenen voor het al dan niet inrichten van een eigen bibliotheek(je) zijn divers.

Enerzijds hebben basis- en secundaire scholen met enige geschiedenis vaak traditiegetrouw een eigen bibliotheek en/of collectieruimte. Deze scholen zijn meestal groter en hebben dus meer lokalen voor collectie en leesruimte. Daarnaast zijn het de leerkrachten op die scholen die dienen in te zetten op bronnengebruik, onderzoek, kritisch denken, mediawijsheid, en lees- en taalontwikkeling.

In het kleuteronderwijs is lees- en taalontwikkeling ook essentieel en blijkt dat de meeste scholen als alternatief voor een volwaardige schoolbibliotheek
sterk inzetten op een al dan niet wisselende klascollectie of -bibliotheek. Schoolbibliotheken hebben meestal een rijke traditie en geschiedenis. Vaak zijn ze nog in scholen aanwezig omdat ze enkele decennia geleden werden opgericht dankzij het Koninklijk Besluit van 1977. Je kan veel bibliotheken dan ook zien als een traditie en erfenis uit het verleden waarvan scholen het nut blijven inzien. Deze bibliotheken zijn lokaal sterk verankerd in de school- en regiowerking. Er zijn echter ook enkele voorbeelden van scholen die aanvankelijk geen eigen bibliotheek hadden, maar recent een eigen schoolbibliotheek hebben opgericht. Denk in dit geval voornamelijk aan basis- en secundaire scholen. 

Waarom lid van de VVBAD worden?

  • Deel zijn van het netwerk van experten en collega's
  • Mee de belangen van de informatiesector behartigen
  • Korting krijgen op de activiteiten van de VVBAD
  • Toegang krijgen tot vakinformatie
  • Participeren in de verenigingsbesturen
Word lid

VVBAD maakt gebruik van cookies om uw gebruikservaring te optimaliseren. Door deze te accepteren of door gebruik te blijven maken van deze website, gaat u akkoord met het plaatsen van deze cookies. Wil u meer weten over cookies, of uw cookie-instellingen voor deze website aanpassen? Bekijk dan hier de voorwaarden.

© Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief & Documentatie vzw
Statiestraat 179 | B-2600 Berchem (Antwerpen)
Tel: (+32) 03 281 44 57 | email: vvbad@vvbad.be