Introduction to controlled vocabularies: terminology for art, architecture, and other cultural works.

Dit is zonder twijfel het belangrijkste boek over de ontsluiting van kunstwerken sinds Pauline Rafferty en Rob Hidderley in 2004 Indexing multimedia and creative Works publiceerden (hoewel net dit werk in de bibliografie ontbreekt). Waar het bij Rafferty en Hidderley vooral ging over de (on)mogelijkheid om kunstwerken afdoende te ontsluiten, geeft het boek van Harpring een overzicht van alle instrumenten die erbij ingezet kunnen worden: classificaties, thesauri, authority-bestanden, ...

De auteur is medewerker aan het beroemde Getty Research Institute en het is dan ook niet verwonderlijk dat ze in de eerste plaats aandacht heeft voor de wereldvermaarde instrumenten die daar hun thuishaven hebben: de Art and Architecture Thesaurus (AAT), de Getty Thesaurus of Geographical Names (TGN), de Union List of Artist Names (ULAN) en de Cultural Objects Name Authority (CONA). Maar ook andere ‘vocabulaires' komen aan bod: de Library of Congress Subject Headings (LCSH) en de Thesaurus for Graphical Materials (TGM), eveneens een LC-product. Uiteraard mag een specifieke classificatie als Iconclass in een dergelijk overzicht niet ontbreken.

Daarnaast geeft de auteur vooral een inleiding in de technieken om thesauri en authority files te ontwerpen. De laatste hoofdstukken gaan over hoe je te werk moet gaan wanneer je bijv. een thesaurus als de AAT gebruikt bij de beschrijving van kunstvoorwerpen en bij het zoeken in databanken.

Het is moeilijk om in een boek van 245 pagina's dit alles grondig uit te leggen. Wie voldoende op de hoogte is van de theorie over thesaurusbouw of van de verschillende mogelijkheden en moeilijkheden van information retrieval zal in de hoofdstukken daarover niet echt iets nieuws leren. Al te gemakkelijk vervalt de auteur immers in het meegeven van vuistregeltjes, wat al vlug leidt tot droge opsommingen. Ook is het zeer moeilijk om doorlopende tekst uit te leggen hoe je bijv. goede relaties tussen thesaurustermen legt. Hier en daar in het boek staan foto's van kunstvoorwerpen. De bedoeling ervan is uiteraard dat ze tonen wat in de tekst in woorden uitgelegd wordt, maar meestal gaat dit de mist is. Het feit dat ze bovendien allemaal in zwart-wit zijn, is toch ook wat verwonderlijk voor een boek dat met kunst te maken heeft.

Het belang van het boek ligt vooral op twee vlakken. Ten eerste vindt de geïnteresseerde lezer er dus een overzicht van alle specifieke ontsluitingsinstrumenten voor kunst. Ten tweede biedt het een zeer goede inleiding door een insider op de Gettyvocabulaires. Om die redenen is het zeker een aanrader voor wie daar mee bezig is.