Frankrijk en Luxemburg verlagen btw-tarief

Europees Parlement
Wie dacht dat het eventjes rustig zou blijven rond btw op elektronische literatuur had het mis.

In META 9 van 2011 rapporteerden we over de resolutie van het EU-parlement op 17 november 2011.

We schreven in META 9 nog letterlijk: “Het probleem is dat momenteel geen enkele EU-lidstaat op eigen houtje een verlaagd btw-tarief mag toepassen op elektronische literatuur, ook al is de inhoud gelijk aan de papieren tegenhanger.”.

Maar in Frankrijk en Luxemburg maakte men rond die btw-verlaging niet echt een probleem: vanaf 1 januari 2012 wordt in die beide landen een verlaagd btw-tarief geheven op elektronische boeken (in Frankrijk is dat 7 procent (nadat de laagste btw-voet recentelijk van 5,5 procent naar 7 procent ging (en op 1 januari 2013 terug naar 5,5% gaat)), in Luxemburg 3 procent).

Voorgeschiedenis

Wisten Frankrijk en Luxemburg dan niet dat zoiets niet mag? Uiteraard wel. Het lijkt op een provocatie. Misschien wel om de processen te versnellen. Daar moet je Frankrijk en Luxemburg deels gelijk in geven. De tarieven voor elektronische literatuur naar beneden halen moet via logge, tergend langzame procedures. Het kan ook zijn dat Frankrijk en Luxemburg zwichtten onder druk van hun nationale uitgevers.

Of zijn er rechtlijniger denkers in Frankrijk en Luxemburg dan in de andere EU-lidstaten? In 2009 rapporteerden we (Noordermeer T. en P. Vanouplines (2009). Nederland verlaagt BTW-tarief op digitale boeken. In: VVBAD-Info, 2009(10), p. 16-17.) over de door Europa toegelaten verlaging van het btw-tarief van boeken op fysieke drager. Nederland en Frankrijk gingen daar snel op in (en verlaagden het btw-tarief waar ze mochten). Waarom alleen op fysieke drager, en niet meteen ook de boeken die gedownload worden? En wat moet België doen?

Tik op de vingers

De reactie vanwege de EU kon niet uitblijven. De Europese Commissie tikt Frankrijk en Luxemburg op de vingers, maar formuleert dat in eerste instantie zacht: zie de persmededeling die de Europese Commissie publiceerde op 3 juli 2011.

De mededeling begint heel voorzichtig: “… VAT rates they are applying to digital books are potentially incompatible with EU law”. Maar vervolgens komt er heel duidelijk: “Downloading of digital books is regarded as a service supplied electronically, which is not included in this list and cannot therefore be taxed at the reduced rate.”

En dan zegt de Europese Commissie in die persmededeling “jullie zijn te vlug”, verwijzend naar de lancering van het debat (de resolutie van het EU-parlement), met de mededeling dat er convergentie verwacht wordt op basis van voorstellen. Een regelrechte actie, zoals de Frans-Luxemburgse, heeft de Europese Commissie niet graag.

Inderdaad, “This situation is creating serious distortions of competition that are damaging to economic operators in the other 25 Member States …”, en dat is uiteraard spijtig, want niet evenwichtig (precies wat de EU nastreeft).

Het vervolg

Nu zijn er drie stappen te doorlopen. Frankrijk en Luxemburg kregen hun boodschap en mogen daarop binnen de maand reageren. Als de uitleg niet volstaat, dan kan Commissie de uitspraak doen dat er een inbreuk is, waarna de Europese Commissie naar beide landen een geargumenteerde vraag zendt om de wetgeving aan te passen.

Ten slotte kan de Europese Commissie doorverwijzen naar het Europees Hof (voor juridische behandeling).

Hoe het verdere verloop, en de uitkomst daarvan, zal zijn is moeilijk in te schatten. Maar ook dit alles gaat lang aanslepen, ook al omdat een land haar wetgeving niet snel kan veranderen. En dan valt nog te bezien of beide landen dat wensen (en kunnen, zonder gezichtsverlies).

En dan komen we terug bij de vraag die we ons in het begin stelden: moet België meedoen met buurlanden Frankrijk en Luxemburg? Het antwoord is neen, want er is nu al genoeg ophef gemaakt en druk uitgeoefend – het vuurtje wordt nu echt wel brandend gehouden.

Had België in 2009 moeten meedoen met Nederland en Frankrijk en de btw-verlaging “legaal” naar beneden halen voor boeken op drager? Daarop is het antwoord ja. Maar spijtig genoeg was ons land op dat moment regeringloos.

Nog een vraag: gaat België de boot missen? Daarop is mijn antwoord een optimistisch, maar toch genuanceerd neen: het grote werk moet nu eerst door de Europese Commissie gebeuren. En hopelijk komt de mogelijkheid om de btw te verlagen op alle literatuur met een goede timing zodat België die verlaging netjes kan toepassen, zonder al te veel in het financiële vel te moeten snijden.

Patrick Vanouplines
Hoofdbibliothecaris Vrije Universiteit Brussel
Docent Informatie- en Bibliotheekwetenschap Universiteit Antwerpen