ACTA, de Europese SOPA

Op 18 januari 2012 werden de Engelstalige Wikipedia en vele andere sites zwart uit protest tegen de PROTECTIP Act (PIPA) en de Stop Online Piracy Act (SOPA). Met de Anti-Counterfeiting Trade Agreement (ACTA) kennen PIPA en SOPA een Europese tegenhanger.

Met de omstreden wetsvoorstellen PIPA en SOPA wilde het Amerikaanse Congres online piraterij bestrijden. De poging om het online uitwisselen van auteursrechtelijk beschermde bestanden onmogelijk te maken bracht echter ook censuur en blacklists met zich mee. De stemming is dan ook op de lange baan geschoven.

Europa kent een gelijkaardig geval met ACTA. Dat is een handelsverdrag tegen piraterij en namaakproducten, waarmee het intellectueel eigendomsrecht beschermd zou moeten worden. De voorstanders van het verdrag halen economische schade als gevolg van grootschalige handel in nagemaakte merkartikelen en het downloaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal via internet aan als argumenten voor het implementeren van ACTA.

Tegenstanders vrezen echter dat het verdrag de grondrechten van het internet kan beperken en tot censuur leidt. Ook zijn ze er niet mee akkoord dat de onderhandelingen plaatsvinden achter gesloten deuren, waardoor nationale parlementen en consumentenorganisaties geen inspraak hebben in het proces.

Tot dusver is het verdrag ondertekend door 31 landen, waaronder de Verenigde Staten en 22 lidstaten van de Europese Unie. Ook België ondertekende het verdrag. Onder andere Nederland en Duitsland weigerden. Van de landen die tekenden, heeft er nog geen enkel het verdrag geratificeerd. Voor het verdrag in werking treedt, moet het echter door alle 27 Europese lidstaten geratificeerd worden en goedgekeurd worden door het Europarlement. Dat stemt in juni over het voorstel.